TEİAŞ ve Sistem kullanıcıları tarafından imza altına alınan Bağlantı anlaşması madde 5.A.4. Harmonik Bozulmalar ve Fliker Şiddeti bölümünde “TEİAŞ mülkiyet sınırları içinde Kullanıcı ve TEİAŞ tarafından güç kalitesinin izlenmesine ilişkin cihazlar,  Kullanıcı tarafından tesis edilebilir. Kullanıcı tarafından tesis edilecek bu cihazlar, harmonik bozulma ve fliker ölçüm değerleri ile diğer güç kalitesi parametrelerini; TS EN 61000-4-30 standardıyla uyumlu, A sınıfı doğrulukta, yirmi dört saat boyunca kayıt yapabilmeli ve teknik karakteristikleri Ek-8’de belirtilen özelliklere haiz olmalıdır” şeklinde ifade edilmektedir.

Bağlantı anlaşmasının yukarıda ifade edilen ilgili bölümleri gereğince; Sistem Kullanıcıları bağlantı yaptıkları noktadaki harmonik bozulma ve fliker ölçüm değerleri ile diğer güç kalitesi parametrelerini, bağlantı anlaşması Ek- 8 de yer alan açıklamalar çerçevesinde temin edecekleri Güç Kalitesi Cihazları vasıtasıyla TEİAŞ Güç Kalitesi İzleme Sistemine aktarılmasını sağlayacaklardır.

Güç Kalitesi Cihazlarının, Güç Kalitesi İzleme Sistemi ile uyumlu çalışması büyük önem arz etmektedir. Güç Kalitesi İzleme Sistemince Cihazlardan alınan veriler, Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği ve Elektrik İletim Sistemi Arz Güvenilirliği ve Kalitesi Yönetmeliği doğrultusunda, Sistem yazılımları (Dinamik İzleme, İstemci yazılımı vd.) tarafından kolaylıkla işlenebilmekte ve değerlendirilebilmektedir.

Ölçüm Cihazı doğruluk sınıfları tip testleri ile belgelendirilecek, her bir cihaz için kalibrasyon sertifikası mevcut bulunacaktır. Ölçüm sonuçlarının 6 ay saklanabildiği sistem temin edilecektir. GPS özelliğine sahip olmayan cihazlar için harici GPS clock ile bu özellik sağlanacaktır. Cihazlar öncelikli olarak TEİAŞ onayına sunulacak, cihazın Ek-8’de istenilen özelliklere sahip olduğu, Güç Kalitesi İzleme Merkezi yazılımı ile sorunsuz çalıştığı TEİAŞ tarafından test edilecektir. Test sonucuna göre ilgili kullanıcıya uygunluk yazısı verildikten sonra cihazın temin ve kurulum çalışmaları yapılacaktır. Güç Kalitesi İzleme Merkezinde yapılacak bir yazılım güncellemesinde, gerektiğinde ölçüm cihazında yazılım revizyonu yapılabilmelidir.

BAĞLANTI ANLAŞMASI EK-8 GÜÇ KALİTESİ ÖLÇÜM SİSTEMİ

  1. Harmonik Bozulmalar ve Fliker Ölçüm Sistemi (Güç Kalitesi Ölçüm Sistemi)

Kullanıcı, “Harmonik ve Fliker Ölçüm Gereklilikleri” yanı sıra diğer güç kalitesi parametrelerinin ölçümü için; sistem bağlantısının yapılmasından en az 4 ay önce ilgili Daire Başkanlığımıza başvuracak ve yapılacak planlamaya göre öngörülecek Harmonik Bozulmalar ve Fliker Ölçüm Sistemlerini (Güç Kalitesi Ölçüm Sistemi) temin ve tesis edecektir.

  1. Milli Güç Kalitesi Ölçüm Sisteminin Bağlantı Noktası ve Tesisi

Güç kalitesi ölçüm sistemi, sistem kullanıma esas ölçüm noktası/noktalarına konulacaktır. Ölçüm sisteminin tesis edileceği merkezde Güç Kalitesi Ölçüm panosunun mevcut ve müsait olması halinde cihaz bu panoya monte edilecektir. Aksi durumda cihaz pano ile birlikte kullanıcı tarafından tesis edilecektir. Uygulamada sorun çıkması halinde TEİAŞ’ın ilgili biriminin görüşleri alınacaktır.

  1. Ölçüm Parametreleri ve Gerekli Ölçüm Doğruluğu

Tesis edilecek ölçüm cihazları Tablo-1’de verilen güç kalitesi parametrelerinin aşağıda belirtilen standartlara uygun olarak kesintisiz ölçüm ve analizini yapabilmelidir.

  • IEC 61000-4-30 Ed2.0 (2008-10) Elektromanyetik uyumluluk, Bölüm 4-30: Deneyler ve ölçme teknikleri (enerji kalitesi ölçme yöntemleri)- A Sınıfı (Class – A)
  • IEC 61000-4-7 Ed2.1 (2009-10) Elektromanyetik uyumluluk, Bölüm 4-7: Deneyler ve ölçme teknikleri (harmonik ve ara harmonik) – 1. Sınıf (Class – 1)
  • IEC 61000-4-15 Ed2.0 (2010-08) Elektromanyetik uyumluluk, Bölüm 4-15: Deneyler ve ölçme teknikleri (kırpışma ölçer)- A Sınıfı (Class – A)
  • IEC 61000-2-4 Ed2.0 (2002-06) Elektromanyetik uyumluluk (EMU) – Bölüm 2-4: Çevre – Düşük frekanslı iletilen bozulmalar için sanayi tesislerindeki uyumluluk Seviyeleri
  1. Olay Kaydı

Güç kalitesi ölçüm cihazları, çukur (sag), tepe (swell) ve kesinti (interruption) türlerindeki güç kalitesi olaylarını tespit ederek akım ve gerilim dalga şekillerini 25600 örnek/saniye hızında kayıt edebilmelidir. Güç kalitesi olayları 3 saniyeden kısa sürüyorsa “kısa süreli”, 3 saniyeden uzun sürüyorsa “uzun süreli” olarak ifade edilir. Kısa süreli olaylarda tek olay dosyası, uzun süreli bir olay durumunda ise olayın başlangıç ve bitişine ait 2 farklı olay dosyası kaydı oluşturulmalıdır. Bir olay tespit edildiğinde, olay kısa süreliyse veya uzun süreli bir olayın başlangıcıysa, olay zamanından 0.5 saniye öncesinden olay zamanının 2.5 saniye sonrasına kadar, eğer olay uzun süreli bir olayın bitişiyse, olay zamanından 2.5 saniye öncesinden 0.5 saniye sonrasına kadar geçen 3 saniyelik süreye ait gerilim ve akım ham verileri, olay bilgileriyle birlikte kayıt edilmelidir.

  1. Haberleşme

Güç kalitesi ölçüm cihazları kayıt etmiş oldukları güç kalitesi ölçüm ve olay verilerini bağlantı anlaşmasını yapan iletim sistemi kullanıcısında bulunan bir sunucuya aktarabilecektir. Bu veriler 5.1 maddesinde anlatılan dosya yapısında güvenli dosya aktarım protokolü (sftp) ile TEİAŞ tarafından kesintisiz olarak erişilebilir bir klasörde depolanacaktır. Güç kalitesi ölçüm dosyalarının her biri toplam bir saatlik verilerden oluşmalıdır. Olay verileri ise her bir olay için 3 saniyelik ham verilerden oluşmalıdır. TEİAŞ Milli Güç Kalitesi İzleme Sistemi sunucuları tarafından bu klasöre periyodik olarak erişilerek verilerin TEİAŞ Milli Güç Kalitesi İzleme Sistemine aktarımını gerçekleştirilecektir. Güç Kalitesi Ölçüm ve Olay Verileri Dosya Yapıları TEİAŞ tarafından Sistem Kullanıcısına sağlanacak ve ilgili kullanıcı bu dosya yapısına uygun yazılımı temin edecektir.

  1. Veri Depolama

Haberleşme durumunun uygun olmadığı durumlarda ölçüm verilerinin kaybolmaması için söz konusu cihaz en az 6 ay boyunca ölçüm sonuçlarını saklayacak veri depolama kapasitesine haiz olmalıdır.

  1. Ölçüm Senkronizasyonu

Güç kalitesi problemlerinin kaynaklarının doğru olarak adreslenebilmesi için söz konusu cihaz GPS+NTP üzerinden zaman senkronizasyonu yapma yeteneğine haiz olmalıdır. Zaman belirsizliği IEC 61000-4-30 Ed2.0 (2008-10) standardına göre 20 milisaniyeden küçük olmalıdır. Bu özellik ölçüm periyotlarının senkronize (eş zamanlı) olarak alınması ve dolayısıyla güç kalitesi problemlerinin kaynaklarının ve sisteme olan etkilerinin tespiti için önem taşımaktadır. Ayrıca ölçüm ve analizlerin eş zamanlı olması için IEC 61000-4-30 Ed2.0 (2008-10) standardına göre ölçüm periyotları 10 dakika başlarında başlamalıdır.